De nieuwste versie van Ubuntu moet het voor computergebruikers nog verleidelijker maken om Windows links te laten liggen en over te stappen op een gratis alternatief. Op veel vlakken slaagt uitgever Canonical er zeer goed in een echte desktop voor thuisgebruikers te maken. Hoewel hier en daar de te grote complexiteit van Linux door de gebruiksvriendelijke verflaag heen komt.
Installatie
Installatie van Ubuntu gaat met een live cd. Je kunt de software proberen door eerst vanaf cd te starten en vervolgens te installeren, of je kunt direct vanaf cd aan de slag gaan. Eventueel kun je vanuit Windows Linux installeren met Wubi.
De installatie vraagt wat standaard zaken zoals je taal, locatie en een gebruikersnaam. In de standaardmodus kun je kiezen om je hele harde schijf door Linux over te laten nemen, of om een dualboot-versie te maken. Vreemd is dat ondanks de invoering van Ext4 je nog steeds standaard voorzien wordt van een harde schijf met het Ext3-bestandssysteem. Dat terwijl de verwachting is dat Ext4 betere prestaties oplevert.
Interface
Na installatie en herstart vallen drie dingen op. Allereerst is een foutje in het inlogscherm, dat waarschijnlijk samenhangt met de Intel-videochip in onze testlaptop, nog steeds niet opgelost. Dat betekent dat het lettertype voor je gebruikersnaam gigantisch is en je alleen dikke zwarte strepen ziet als je gebruikersnaam en wachtwoord invult.
Belangrijker is de melding dat we proprietary (gesloten) stuurprogramma's kunnen aanzetten. In ons geval is dit om twee redenen praktisch. Allereerst omdat we er niet wakker van liggen dat het stuurprogramma niet aan de eisen van open bron voldoet, en ten tweede omdat we het nodig hebben om onze draadloos-netwerkkaart te gebruiken. Linux bedienen zonder internet is ongeveer net zo plezierig als rijden in een auto zonder ramen.
Ook belangrijk is dat Ubuntu zich niet laat verleiden om een waslijst aan zinloze applicaties in het applicatiemenu te plaatsen. We vinden niet - zoals bij sommige andere Linux-distributies het geval is - meerdere rekenmachines, twee kantoorsuites en dergelijke terug.
Helaas geldt ook binnen Ubuntu dat je alleen wijzigingen aan het menu kunt maken met een speciale applicatie. Hierdoor is het niet eenvoudig om snel je eigen koppeling naar kleine applicaties toe te voegen.
De kantoorsuite in Ubuntu is Openoffice.org 3.0. Een zeer goede keuze. We kunnen in onze test probleemloos aan het werk met onze bestaande .doc- en .docx-documenten.
Een van de sterke kanten aan Linux bij dagelijks werk is de uitstekende manier waarop miniatuurweergaven worden gebruikt. We krijgen kleine versies van documenten en pdf-bestanden te zien.
Blijven we boven een mp3 hangen, dan wordt een voorbeeldgeluid afgespeeld. Video's geven (al sinds jaar en dag) in Linux een zinnige miniatuurweergave en niet een zwart vlak, zoals in sommige andere besturingssystemen.
Overigens hebben Linux-ontwikkelaars ook al sinds jaar en dag de vreemde neiging om miniatuurweergaven voor bestanden boven een bepaalde grootte niet te tonen. We moeten die mogelijkheid zelf aanzetten in de voorkeuren van Nautilus (de tegenhanger van Windows Verkenner). Doen we dat niet, dan zien we bijvoorbeeld geen miniatuurweergaven van video's.
Het nieuwe notificatiesysteem verschijnt na het draaien van de updates. We krijgen dan bijvoorbeeld een modern zwart vlakje dat onze volumeregeling laat zien als we op de bijbehorende knoppen van de laptop drukken. Ook bij verbinding met een draadloos netwerk krijgen we prachtig de naam en signaalsterkte in beeld.
Multimedia
Naast kantoortaken zijn voor dagelijks computergebruik multimediataken onmisbaar. Voordat we echt in de weer kunnen met audio en video, moeten we via de Synaptic Package Manager de Ubuntu Restricted Extra's installeren. Weliswaar biedt mediaspeler Totem aan om zelf op zoek te gaan naar oplossingen om mp3-bestanden en dvd's af te spelen, maar dit leidt op ons testsysteem alleen maar tot foutmeldingen. Je vraagt je af waarom ze dit niet - net als de proprietary drivers - aanbieden bij de eerste start.
Na installatie van de extra's hebben we geen problemen met divx-, xvid-, asf-, avi- en mpeg-videobestanden. Ook geluid levert geen problemen op. Alleen legale commerciële dvd's vereisen meer moeite. Om deze goed aan de praat te krijgen, moeten we via een terminal opdracht geven om libdvdcss2 te installeren. Pogingen om dit via de gebruiksvriendelijke packagemanager te doen slagen niet.
Het is onvermijdelijk om je bij overstappen naar een ander besturingssysteem af te vragen waarom je alle moeite doet; of het nu een overstap is naar een nieuwe Windows-versie of een radicalere switch, naar bijvoorbeeld Linux.
Wie zich dat afvraagt bij het draaien van Ubuntu, moet eens een paar bestanden kopiëren van bijvoorbeeld een usb-sleutel naar de computer. Het bestandssysteem is razendsnel, en als je bij de installatie de moeite hebt gedaan om Ext4 in te stellen zelfs nog een stapje sneller.
Overigens zijn op internet meerdere handleidingen te vinden om van Ext3 naar Ext4 te gaan. Enig back-upwerk is wel aan te raden, ons testsysteem gaat bij de overstap namelijk volledig onderuit.
Een ander punt waarop Ubuntu fluitend Windows verslaat, is de start. We hebben het dan niet over de tijd die de machine nodig heeft om het inlogscherm te laden (hoewel dat razendsnel gaat), maar over de tijd tussen inloggen en gebruiksklaar zijn. Iedere Windows-gebruiker weet dat dit een aantal tellen tot een minuut kan duren. Ubuntu geeft een tromroffel en is klaar voor gebruik.
Laptop
Wie een laptop gebruikt, is natuurlijk geïnteresseerd in de suspend- en hibernate-functies van zijn OS. Dat kan in Ubuntu verkeren. Als we onze laptop dichtklappen, zet ons besturingssysteem als standaardactie het scherm uit, terwijl de machine blijft werken.
De suspend-stand daarentegen werkt precies zoals bedoeld. Onze laptop gaat in slaap en - zoals het hoort - als we op de aan/uit-knop drukken wordt hij razendsnel weer wakker en gaat hij door met de taken die we aangezet hebben.
De hibernate-stand doet het weer minder. De machine blijft hangen op een foutmelding. Als we hardhandig herstarten (aan/uit-knop ingedrukt houden), dan gaat Linux wel keurig door vanaf het moment dat we de stand aanzetten.
Over het geheel genomen moeten we toch concluderen dat hier nog wat werk aan de winkel is.
Dit gaat waarschijnlijk wel goed komen. Een plezierige verrassing is de manier waarop we ons scherm instellen. In tegenstelling tot bij vorige versies werkt dit nu vlekkeloos. Sluiten we een extern scherm aan op de laptop, dan regelt Ubuntu de instelling van virtuele desktopruimte en hoeven we niet zelf naar een Xorg.conf-bestand om daar met tekstbewerker Vim zaken in te wijzigen.
Overigens speelt hier de matige ondersteuning van onze videochip ons parten (Intel GMA945). Hoewel de schermen perfect worden weergegeven, gaat de respons ver achteruit. Scrollen door een pagina begint dan te horten en stoten. Dit is natuurlijk op te lossen, maar helaas vinden we daar geen vlotte klik-en-klaar-oplossing voor.
Klaar voor de desktop?
Is Ubuntu klaar voor de desktop? Je kan daar enthousiast "ja" op antwoorden, maar wij neigen toch meer naar "nee". Dat betekent niet dat Windows wél klaar is voor de desktop. De vraag is namelijk irrelevant. Een besturingssysteem installeren en naar behoren draaiend krijgen is niet eenvoudig en kan niet als maatstaf dienen om te bepalen of het klaar is voor massaal gebruik.
Is Ubuntu als het eenmaal draait een goed alternatief voor Windows? Absoluut. Het is een razendsnel besturingssysteem dat ons uitermate veel uitstekende applicaties geeft waarmee we ons dagelijks werk kunnen uitvoeren.
Daar komt bij dat Canonical er op zeer veel vlakken goed in slaagt om de scherpe kantjes van Linux af te halen. We hebben - om maar een indicatie te geven - slechts één keer de command line hoeven te gebruiken, en dat was om dvd's af te spelen. Voorheen lastige zaken zoals het instellen van een draadloos netwerk en het gebruiken van meerdere schermen worden in deze nieuwste versie uitermate goed geregeld.
De laatste stap die op dit vlak overblijft, is het activisme voor open bron nog iets verder loslaten. Ook moet de proprietary software eenvoudiger als optie worden aangeboden. De mogelijkheid om gesloten stuurprogramma's aan te zetten is wat dat betreft een stap in de goede richting.
Nooit meer Windows?
Betekent dit dat wij Windows voortaan links laten liggen? Waarschijnlijk niet. Een uitermate goed besturingssysteem is een eerste stap, en die heeft Ubuntu nu genomen. De volgende stap is meer ondersteuning voor de kleine applicaties waar we zo aan gewend zijn. En, belangrijker, nog betere ondersteuning voor stuurprogramma's, bij voorkeur uitgevoerd door de fabrikanten. De aanzet is gegeven.
Wie op zoek is naar een volwaardig alternatief voor Windows en niet vies is van redelijk wat eigen werk, kan dit laatste met Ubuntu 9.04 tot een minimum beperken. Wie de computer ziet als een stuk gereedschap dat zonder echte inspanning zijn ding moet doen, kan beter nog een generatie afwachten.
bron:http://www.zdnet.be/reviews/101554/u...-jackalope-rc/
Lineaire weergave
